Showing posts with label Асуудал болон шийдлүүд. Show all posts
Showing posts with label Асуудал болон шийдлүүд. Show all posts

Sunday, August 23, 2009

Командын мөрнөөс тветердэх нь

Тветер гэдэг юмийг http://www.dulmandakh.com/2009/06/twitter.html, http://www.otgonpurew.com/2009/06/twitter.html блогуудаас анх сураг гаргаад сонирхож http://twitter.com/otgonlkhagva гэсэн хэрэглэгч үүсгээд заримдаа шалгах болов. Гэтэл энэ нь сүүлдээ броузерын хаягийн мөрөнд бичиж шалгах нь ядаргаатай мэт санагдаж firefox-доо twitterfox гэсэн add-on (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5081) суулгаад шинэ зурвасуудыг цаг алдалгүй хүлээн авч хариу бичих боломжтой болов. Харин саяхан techrepublic-ийн мэйлүүдийг уншаад сууж байсан чинь "tweeting from the command line" гэсэн гарчиг бүхий мэдээ ирсэн байгаа нь сонирхол татав. Энд curl-ийг ашиглаад командын мөрнөөс хялбархан тветерт бичлэг оруулдаг скриптийг тайлбарлаж. Уг скрипт надад ихэд таалагдаж доор оруулав:

#!/bin/sh
tweet="${@}"
user="username"
pass="password"
if [ $(echo "${tweet}" | wc -c) -gt 140 ]; then
    echo "FATAL: The tweet is longer than 140 characters!"
    exit 1
fi
curl -k -u ${user}:${pass} -d status="${tweet}" https://twitter.com/statuses/update.xml >/dev/null 2>&1
if [ "$?" == "0" ]; then
    echo "Successful tweet!"
fi

Эх сурвалж:
http://blogs.techrepublic.com.com/opensource/?p=859&tag=nl.e011 [2009/08/23]

Ашиглахдаа:
$ [PATH]/tweet "a message"
Successful tweet!

Saturday, May 30, 2009

Би firefox-ийг сайн ашиглаж чаддаггүй!

Блог руу маань хандсан цөөхөн хэдэн хандалтаа шалгаж үзсэн чинь зочдын маань 84.54% нь firefox-ийг ашигладаг байх юм. "Зураг 17.1"-т google analytic-ийн харуулсан хүснэгтийг нь үзүүлэв:
Зураг 17.1
Би тэр firefox гэдэг юмийг нь сайн мэдэхгүйлдээ. Гэхдээ магадгүй миний мэдэх жаахан юмийг мэдэхгүй хэн нэгэн байхыг үгүйсгэхгүй гэсэн үүднээс нэг бичлэг бэлдэж байгаа минь энэ.
Firefox-ийн стандарт preferences доторх хадгалагдсан нууц үгээ харах, мастер нууц үгээ тодорхойлох зэрэг энгийн тохиргоог бол ихэнх хүмүүс мэдэх байх харин стандарт preferences дотор нь байдаггүй нууцлагдсан тохиргоог хийх бол "Зураг 17.2"-т үзүүлснээр браузерынхоо address bar дээр нь about:config гэж бичээд ордог. "I'll be careful, i promise" гэсэн товчлуур дээр товшоод уг нуугдсан тохиргоог болгоомжтой хийнэ гэдгээ батална. Болгоомжтой байхын үүднээс хэрэглэгчийн home directory-т байдаг firefox-ийн тухайн хэрэглэгчтэй холбоотой тохиргоо байдаг prefs.js файлыг хуулж аваад нөөцөлсөн нь дээр байдаг. Асуудал гарвал буцаагаад байранд нь хуулна шүү дээ.

Зураг 17.2

About:config-ийн тохиргоонууд "Зураг 17.3"-т үзүүлсэн байдлаар гарч ирдэг. Тэндээс өөрийн сонгосон тохиргоог filter bar дээр нь төсөөлдүүлээд бичэх замаар олоход амар байдаг. Өөрөөр хэлбэл тохируулахгүй тохиргоонуудыг харагдахгүй болгож, шүүж харуулна гэсэн үг. Сонгосон тохиргоондоо өөрчлөлт хийхдээ дээр нь хулганыхаа зүүн товчлуур дээр хоёр удаа товшино (double click on mouse 1).

Зураг 17.3


Firefox-ийг арай илүү хурдан ажилладаг болгохын тулд "Зураг 17.4"-т үзүүлсэн байдлаар дараах тохиргоонууд хийж болно:
  • "network.http.pipelining"-ийг true болгон тохируулах. Ингэснээр pipeline холболтыг дэмждэг серверлүү нэг хүсэлт илгээгээд хариу нь ирэхээр дараагийн хүсэлтээ илээдэг байхын оронд нэг зэрэг олон хүсэлт илгээгээд хариугаа авах боломжтой болно.
  • "network.http.proxy.pipelining"-ийг true болгон тохируулах. Ингэснээр pipeline холболтыг дэмждэг proxy серверүүдтэй дээрэхтэй адилаар pipeline холболтыг үүсгэх боломжтой болно.
  • "network.http.pipelining.maxrequests"-ийг нэмэгдүүлэх. Тухайлбал 8 болгосноор pipeline холболтыг дэмждэг серверлүү нэг зэрэг 8 хүсэлтийг илгээх боломжтой болно.
  • "network.http.max-connections"-ийг нь нэмэгдүүлэх. Тухайлбал 96 болгосноор холбогдож байгаа серверүүдтэйгээ зэрэг 96 холболтыг үүсгэх боломжтой болно.
  • "network.http.max-connections-per-server"-ийг нь нэмэгдүүлэх. Тухайлбал 32 болгох. Ингэснээр нэг сервертэй зэрэг 32 холболт тогтоох боломжтой болно.
Эдгээр тохиргоог хийхдээ болгоомжтой бодож хийхгүй бол магадгүй хурдасгах биш удаашруулах болж магадгүй гэдгийг санах хэрэгтэй. Тухайлбал pipeline холболтыг дэмжихгүй серверлүү pipeline холболт тогтоох гээд олон хүсэлтийг нэгэн зэрэг илгээхээр алдаа гарна шүү дээ.
Зураг 17.4

Зөвхөн windows үйлдлийн системийн хувьд том хэмжээтэй файл татахад янз бүрийн хөнөөлтэй програм байгаа эсэхийг шалгах үйлдэл нь их удаан болгодог. Иймд файлыг "Зураг 17.5"-д үзүүлсний дагуу шалгахгүй болгож тохируулж болно. Гэхдээ мэдээж шалгалт хийхгүй байх нь ямар үр дагавартай гэдгийг та өөрөө сайн мэдэж байх хэрэгтэй шүү дээ. Тохируулахдаа: "browser.download.manager.scanWhenDone"-ийг false болгоно.

Зураг 17.5

Firefox-ийн анхны тохиргоогоороо зөвхөн олон мөртэй textbox-уудад бичих үгний алдааг шалгадаг. Тэгвэл "Зураг 17.6"-д үзүүлсэн байдлаар "layout.spellcheckDefault"-ийг 2 болгож тохируулаад бүх textbox-уудад алдаа шалгадаг болгож болно.
Зураг 17.6

Address bar-ийн баруун талд байдаг search bar дээр хайлт хийх үед одоо ашиглаж байгаа tab дээр хайлтын үр дүн гардаг. Энэ нь магадгүй анх үзэж байсан tab-аа буцааж үзэх хэрэг гарахад төвөгтэй болгодог. Иймд "Зураг 17.7"-д үзүүлсэн байдлаар "browser.search.openintab"-ийг true болгож search bar дээр хайлт хийхээр үр дүн нь шинэ tab дээр гардаг болгон тохируулж болно.
Зураг 17.6

Шинээр extension суулгах үед хэдэн секунд хүлээж байж "install" гэсэн товчлуур нь идэвхитэй болдог. Иймд "Зураг 17.7"-д үзүүлсэн байдлаар "security.dialog_enable_delay"-ийг 0 болгож хүлээхгүй болгож болно.
Зураг 17.7

HTML хуудасны эх кодыг нь харахдаа шууд текст засварладаг програм дээр гардаг болгон тохируулах бол "Зураг 17.8"-д үзүүлснээр "view_source.editor.external"-ийг true болгоод "view_source.editor.path"-д текст засварлагч програмын замыг зааж өгөх замаар дурын текст засварлагч програмаар эх кодыг нь хардаг болж болно.
Зураг 17.8

Анхны тохиргоогоороо extension нэмэх талбарт шинээр нэмэх боломжтой 5 addons гардаг. Тэгвэл "Зураг 17.9"-д үзүүлсэн байдлаар "extension.getAddons.maxResults"-ийг 10 болгох замаар extension нэмэх талбарт 10 addons гардаг болгож болно.
Зураг 17.9


Зарим нэг ашигладаг extensions:
  • Google-preview (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/189 sdf). Google болон yahoo-ын хайлтын үр дүнгийнх нь урд талд нь уг холбоосоор орох сайтынх нь жижиг зураг харагддаг болдог.
  • Adblock plus (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/1865). Янз бүрийн үзэхийг хүсэхгүй юмнуудаа блоклоход хэрэг болдог. Тухайлбал сайтуудын хэрэгтэй хэрэггүй баннеруудыг харагдахгүй болгож болно.
  • Stumble upon (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/138). Сайтуудыг агуулгаар нь ангилсан хайлтын системтэй холбогддог, өөрийн профайлаа үүсгээд үзэх чиглэлээ оруулах, online bookmark үүсгэх гээд нэлээд хэрэгтэй эд.
  • Rigth-click-link (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/1472). Текстэн дундах холбоосыг хуулж аваад address bar дээр оруулдаг байхын оронд баруун товчлуурынхаа тусламжтайгаар шууд оруулдаг болно.
  • Bandwidth meter and Diagnostics (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/2450). Зурвасын өргөнд шалгалт хийхэд хэрэглэнэ.
  • DownThemAll (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/201). Эвтэйхэн download manager гэхдээ заримдаа megaupload.com-оос юм татах үед алдаа гараад байдаг.
  • IDM cc 5.6 (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addons/policy/0/6973/28730). IDM-ийг firefox-т extension болгоод оруулдаг.
  • Broadband speed test and diagnostics (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/2360/platform:5) Мөн зурвасын өргөнд шалгалт хийхэд хэрэглэдэг.
  • Scrapbook (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/427) Татаж авах вэб хуудсуудыг эмхэлж зэгцлэхэд хэрэг болдог.
  • Flash video resources downloader (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/5229). Flash файлуудыг татахад хэрэг болдог.
  • Delicious Bookmarks (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addons/policy/0/3615/42403). Online bookmark үүсгэхэд хэрэг болно. Өөрөөр хэлбэл өөрийн үзэх дуртай вэб сайтуудын холбоосуудыг бүтэцлээд delicious-ийн сервер дээр өөрийнхөө профайлыг ашиглан хадгална. Энэ нь хаанаас ч өөрийнхөө үздэг сайтуудыг олоход хялбар болгож өгдөг bookmark extension.
  • WOT (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/3456). malware, spam-аар булж магадгүй итгэмжлэгдээгүй сайтууд руу ороход анхааруулага өгдөг.
  • Auto pager (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/4925). Олон дараалсан хуудастай сайт үзэж байх үед "next" дараад дараагийн хуудасруу нь шилжээд байх нь төвөгтэй байдаг. Иймд энэ extension-ий тусламжтайгаар нэг хуудсыг үзэж байх хооронд нь дараагийн хуудсыг нь татаж аваад доор нь залгуулдаг болгож болдог. Тухайлбал google-ийн эхний 10 үр дүнг харж байх хооронд нь дараагийн 10 үр дүнг нь доор нь залгаад гараад ирнэ. Ингээд доошоо үзэх тусам дараагийн 10 хуудсуудыг доод талд нь залгуулаад байдаг. Ингэснээр өмнөх хуудасруугаа шилжэх шаардлага гарахгүй болдог. Учир нь бүх хуудас нь нэг цонхон дээр гараад байгаа юм чинь.
  • Speed dial (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/4810). Шинээр нээсэн цонх хоосон байхын оронд байнга үздэг сайтууд эгнээд гарч ирдэг байвал амар байдаг. Мөн гар дээрээс байнга ордог сайтуудаа шууд ачаалдаг болгож болдог.
  • Fire ftp (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/684). Байнга ftp серверлүү хандах шаардлага гардаг миний хувьд fire ftp шиг файлуудыг хавтсаар нь хуулах зэрэг өргөн боломжтой ftp клиентийн програм байх нь амар байдаг.
  • FoxyProxy (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/2464/addon-2464-latest.xpi). Proxy сервертэй холбогдоход хэрэглэдэг. Янз бүрийн үнэгүй proxy серверүүдийг олоод заачих юм бол уг нь raphidshare зэрэг нэг бодит хаягаас зэрэг татуулдаггүй сайтуудаас proxy серверүүдээ ашиглаад зэрэг татаад байж болдог л юм. Мөн зарим албан байгуулга youtube мэтийн хамгийн үзэх дуртай сайтуудыг маань блоколсон байдаг. Тэгвэл мөн proxy-нуудаараа дамжуулаад ороод үзэж болдог.
  • Web developer (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/60/addon-60-latest.xpi). Веб хөгжүүлэгчдэд зориулсан хэрэгсэл. Гэхдээ мэдээж бүтээгчдийн хэрэглэдэг юмийг сүйтгэхэд бас хэрэглэж болно. Тухайлбал ajaxmaa.blogspot.com дээр байснаар энэ хэрэгслийг ашиглаад cookie-ийгээ засварлах замаар duunet.com шиг алдаатай сайтуудын дурын хэрэглэгчийн эрхээр нь нэвтэрч болно. Мөн combo box бүхий санал өгөх сайт байлаа гэхэд combo box-ийг textbox болгоод хамаагүй их тоо бичээд будилаан үүсгэж болно. Гэхдээ ийм зүйлсийг хэрэглэхдээ ёс зүйтэй байж сүйтгэх бус бүтээх зүйлд хэрэглэх ёстой.
  • Video DownloadHelper (https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/downloads/latest/3006/addon-3006-latest.xpi). Янз бүрийн видео татахад хэрэгтэй. Тухайлбал youtube мэтийн бичлэг online-аар үзүүлдэг сайтуудаас бичлэгийг нь татаж авах боломжтой болдог.
Нэг иймэрхүү л байна даа. Энд орхигдуулсан болон алдаатай зүйл байвал таныг залруулга хийхэд минь туслаарай гэж хүсэх байна. Мөн хүсвэл дээр оруулсан зураг бүрийг дээр нь дараад томруулж харах боломжтойгоор оруулсан байгаа шүү.

Sunday, April 26, 2009

Линуксийг дэмжихгүй утасгүй сүлжээний карт

Асуудал:
Сургуулийн лабораторт шинээр TP-Link TL-WN353GD (энэ картны тухай мэдээлэл авах холбоос: www.dipolnet.com) утасгүй сүлжээний картууд ирлээ. Би ч баяртай байна учир нь тухайн сүлжээний картыг суурьлуулсан компьютерүүдийг ашиглан infrastructure болон ad-hoc сүлжээ үүсгэх зэрэг туршилтийн ажил хийх боломжтой болж байна. Гэтэл нэг асуудал байнаа. Уг сүлжээний картыг үйлдвэрлэгчид нь линукс болон линуксын тархацуудад зориулан driver гаргадаггүй юм байна. Өөрөөр хэлбэл манай сургуулийн лабораторын компьютер болгон дээр суулгасан байгаа линуксийн тархац (fedora, centos)-уудийг дэмжихгүй гэнэ. Энэ нь зүгээр л линуксын тархацууд дээр ажиллахгүй гэсэн үг биш юм. Утасгүй сүлжээний картаа суурьлуулсан машин дээр windows-өөр нь орохоор нь зүгээр ажиллана. Харин линуксийн тархацуудаар орж болохгүй байна. Миний ойлгож байгаагаар линуксийн тархацуудаар асаах явцад үйлдлийн систем маань төхөөрөмжүүдээ таних процесс хийгдэж байх үед нь үл мэдэгдэх төхөөрөмж шалгагдаад тухайн үйл ажиллагааг цааш үргэжлэх боломжгүй болгоод байх шиг байна.
Шийдэл:
Судлаад үзвэл энэ асуудлыг kernel-д модуль нэмэх болон kernel-ээс модулийг нь салгахад хэрэглэгддэг modprobe (Энэ програмын талаар мэдээлэл авах холбоос: wikipedia.org) програмын тусламжтайгаар шийдвэрлэх боломжтой юм байна. Өөрөөр хэлбэл үйлдлийн системийг дэмжихгүй буюу үйлдлийн системийн асах процессийг тасалдуулж байгаа төхөөрөмжүүдийг modprobe-ийн blacklist файлд тодорхойлж өгөх замаар энэ асуудлыг шийдэж болдог юм байна. Доор үзүүлсэн байдлаар vi командаар blacklist файлд TP-Link TL-WN353GD утасгүй сүлжээний картын driver болох rtl8180-ийг нэмж болох юм.
# vi /etc/modprobe.d/blacklist
гэж ороод
blacklist rtl8180
Гэсэн бичлэг нэмээд vi файл засварлагчаа хадгалж гарна (esc+shift+: дараад wq гэж бичээд enter дарна)

Friday, March 20, 2009

Сайн хүн болох гэсэн чинь.

Сайн хүн болох гээд fedora 10-ийн i386 платформд зориулсан dvd iso файлыг www.mnfedora.org-ийн сервер дээр нь тавьсан чинь хүмүүс ч овоо татаад байх шиг байна. Тэгсэн чинь байрлаж байгаа сүлжээнийхээ гадагшаа гардаг 10Mbit зурвасын өргөнийг upload хийх замаар дүүргэлт үүсгээд байна гэсэн шалтгаанаар системийн админ нь серверийн маань сүлжээг салгасан байна. Би угаасаа ийм их хэмжээний зурвасын өргөн ашиглана гэсэн зөвшөөрөл аваагүй байсан болохоор системийн тогтвортой байдлыг хангах үүрэгтэй тэр хүний зөвөлдөө. Ингээд серверээ буцаагаад ажилд оруулахын тулд нөгөө iso файлаа татах боломжгүй болгочихлоо. Хэрэв уг файлыг татаж авч байгаад бүрэн татаж авч чадаагүй хүн байвал түмэнтээ хүлцэл өчье.

Sunday, March 15, 2009

file system-ийн read-only төлөв

Server дээрх fedora 9-ийг upgrade хийж fedora 10 болгосон чинь filesystem нь read-only төлөвт ороод root эрхээр орсон хэрнээ юу ч хийж болохгүй болчихдог байна шүү. Миний ойлгосноор upgrade хийх үед csci hard disc-нээс шалтгаалаад bug гарсан бололтой юм. Андын тусламжтайгаар энэ асуудлын учрыг нэг юм оллоо. Энэ асуудлыг шийдэхдээ:
  1. Rescue горимд орно.
  2. Volume group-үүдийг шалгана. "lvm vgscan" командыг ашиглан шалгаж болно.
  3. Volume group-үүдийг идэвхижүүлнэ. "lvm vgchange -ay" командыг ашиглан идэвхижүүлж болно.
  4. Файл системээ шалгана. "fsck -ay" командыг ашиглан шалгаж болно. Энэ команд нь файл системийн алдааг шалгаж засах боломжтой алдаагаа засварладаг. Гэхдээ энэ команд нь унтраагаад асаах үед автоматаар хийгдэж байсан учир volume group-үүдийг идэвхижүүлээд restart хийхэд уг команд ажиллана.
энд дараад дэлгэрэнгүй мэдээлэл авч болно.

Friday, October 10, 2008

Тог тасарч сервер унтарнаа гэж.


Өнөөдөр сервер маань бас л тог тасарч 10 минут унтраалттай байлаа. Түрүүгийн баасан гарагт бас унтарч байсан санагдана. Серверийг буюу системээ тогтвортой ажиллуулах хүндэт үүргийг хүлээн авсан хүний хувьд энэ хариуцлагыг хүлээх ёстой байлаа. Уг нь UPS холбочихвол сервер маань арай л тогтвортой ажиллах бололтой. Гэхдээ нөөц хязгаарлагдмал байдаг учраас UPS худалдан авах боломжгүйн дээр хажууд нь байгаа бусад серверүүдийг битүү холбосон UPS-т бас холбож болохгүй юм. Тог гэдэг юм нь байхгүй бол миний сураад байгаа мэргэшил маань хэрэггүй эд болж таарч байна дөө. Сайн бодоод байвал арга олддог доо уг нь гэхдээ энэ удаа ч уг асуудлыг шийдэх аргыг ч олж чадахгүй юм байнаа.
За яахав тог унтрах асуудлыг шийдэж чададгүй юм байж. Гэхдээ сервер маань унтраад, тог ирэхээр буцаад асдаг бол бас болж байхсан. Гэтэл асахдаа csci hard disc-үүдээ шалгасны дараа нь заавал "F1" даруулж байж асах юм. Тэрийг шийдэхгүй бол тог унтраад ирсний дараа би гэдэг хүн заавал биеээрээ очиж асаах ажилтай. Энэ асуудлыг бас л шийдэх аргаа олдоггүй дээ. Сервер маань "Зураг 3.1"-т үзүүлсэн Compaq ProLiant 3000 Pentium II сервер бөгөөд setup байхгүй болохоор boot-ийн дарааллыг өөрчлөх боломжгүй. Энэ асуудлыг одоохондоо ostrich-ийн арга (тэмээн хяруул элсэнд толгойгоо хийдэг)-аар л шийдэж явна даа.

Wednesday, October 8, 2008

Нууц үгээ сонгоно гэж нэг асуудал байнаа.

Хаа ч явсан шинэ хэрэглэгчийн эрх үүсгэх шаардлага гарч ирнэ тэгээд нууц үг бөглөх хэсэг дээр нь ирээд гацана даа. Нэг бодлын тэр хэсгийг нь бөглөх амархан ч юм шиг. Өөрийнхөө хочыг, утасны дугаараа, 12345... гэсэн тоо, password гэсэн үг гээд л ерөн л тухайн үед санаанд орсон үгээ оруулчихаж болох л юм. Гэхдээ магадгүй тэр үед санаанд орж ирж байсан үг одоо санагдахгүй байна эсвэл хөндлөнгийн хэн нэгэн хальт хараад л цээжлээд авчихана. Тэгээд л баларч байгаа юм даа.

Миний бодлоор нууц үгийн сонголтон дээр жаахан цаг зараад хүчтэй нууц үгтэй болсон нь зүгээр юм шиг санагдлаа.

Нууц үгийн шаардлага:

* Цээжлэхэд төвөгтэй байх
* Нууц үгээ оруулахад хялбар байх

Цээжлэхэд төвөгтэй байх гэдгийн хувьд бол мэдээж аль болох урт байх хэрэгтэй бөгөөд үсэг тоо холилдсон байвал цээжлэхэд төвөгтэй нэг хараад нүдэнд тогтохгүй болж шалгаж үзэх тэмдэгтийн тоо олон болно. Мөн түүнээс гадна нууц үгэнд ямар нэгэн утга санаатай үг оруулах гэж байгаа бол танигдахгүй хэлбэрт хөрвүүлбэл зүгээр юм. Жишээ болгож "үзүүрт" гэсэн үг болон 2008 гэсэн тоог ашиглан нэг нууц үг үүсгэж үзье. Эхлээд "үзүүрт" гэдэг үгээ танигдахгүй хэлбэрт оруулъя. Keyboard дээр крил үсэг болон латин үсгийн байрлал нь дараах байдлаар харгалздаг.




Q W E R T Y U I O P A S D F G H J K L Z X C V B N M
Ф Ц У Ж Э Н Г Ш Ү З Й Ы Б Ө А Х Р О Л Я Ч Ё С М И Т


Тэгэхээр энэ харгалзсан байдлыг ашиглавал "ҮЗҮҮРТ" гэдэг үгэнд харгалзах латин үсгийн цуглуулга нь "OPOOJM" болж байна. Одоо "2008" тоог танигдахгүй хэлбэрт хөрвүүлье. "2008" тоог урвуугаар нь бичвэл "8002" болж байна. Ингээд эцэст нь "OPOOJM" болон "8002"-ийн тэмдэгтүүдийг эхлээд үсэг дараа нь тоо гэх мэтээр дараалал үүсгэвэл "O8P0O0O0J2M" болж байна. Ингээд хүчтэй нууц үгтэй боллоо. Мартсан үедээ "2008 үзүүрт" гээд л санахад хангалттай. Энэ хоёрыгоо мартах гээд байвал нэг юман дээр тэмдэглээд авчихаж болно нууц үг чинь гэдгийг хүмүүс мэдэхгүй юм чинь. Энэ нууц үгээ олон дахин ашиглаад ирэхээр хурдан хийдэг болчихоно.

Нууц үгээ оруулахад хялбар байх гэдгийн хувьд бол би хувьдаа хамаг юмаа laptop комьютер (notebook) ашиглан хийдэг болохоор энд тэнд суух газар олдохгүй явж байхад компьютераа ашиглах шаардлага гарч ирдэг. Ийм үед зөвхөн нэг гараараа хийдэг нууц үг байвал зүгээр байдаг. Өөрөөр хэлбэл арван хуруугаар шивэх байрлалын зөвхөн баруун эсвэл зүүн гарт харъялагдах тэмдэгтүүдээс сонговол laptop-оо нэг гараараа бариад нөгөө гараараа нууц үгээ хийнэ. "O8P0O0O0J2M" гэсэн нууц үгийн маань "2" гэсэн тэмдэгтээс нь бусад нь баруун гарт харъялагдахаар тэмдэгтүүд сонгогдсон байгааг та эрх биш ажигласан байх.